A
Aangewezen instantie
Een externe instantie, zoals een toezichthouder, waar een werknemer melding bij kan doen en toch wettelijke bescherming behoudt, zelfs zonder eerst intern te melden. De specifieke lijst van aangewezen instanties verschilt per land.
Activiteitenketen
De term uit de CSDDD voor de reikwijdte van de zorgplicht van een bedrijf: de eigen activiteiten, dochterondernemingen, en zakenpartners in de keten, zowel upstream als downstream.
Afstoting van belang
Een mitigatiemaatregel bij een belangenconflict waarbij een werknemer het externe financiële belang opgeeft dat het conflict veroorzaakt. Wordt doorgaans toegepast bij senior management of bestuursleden, waar de omvang van de beslissingsbevoegdheid lichtere maatregelen onvoldoende maakt.
AI-spraakintake
Innamemethode waarmee individuen wangedrag kunnen melden door in een telefoon of app te spreken, waarbij kunstmatige intelligentie het bericht veilig en nauwkeurig transcribeert en verwerkt. Zie Sienna AI.
Anonieme communicatie in twee richtingen
Een functie die een voortdurende dialoog tussen de verslaggever en de organisatie mogelijk maakt zonder de identiteit van de verslaggever prijs te geven. Zie software voor klokkenluiden.
Anonieme rapportage
Mechanisme waarmee individuen wangedrag kunnen melden zonder hun identiteit prijs te geven. Zie software voor klokkenluiden.
Automatisering van de workflow
Technologie gebruiken om repetitieve taken in het nalevingsproces te automatiseren, waardoor de efficiëntie en nauwkeurigheid worden verbeterd.
B
Beheer van wijzigingen in de regelgeving
Het proces van het volgen, beoordelen en implementeren van wijzigingen in wet- en regelgeving die van invloed zijn op de naleving van de organisatie. Zie hoe je voldoet aan wereldwijde klokkenluidersregelgeving.
Belangenverstrengeling
Situatie waarbij persoonlijke belangen het professionele oordeel kunnen beïnvloeden, of de schijn daarvan kunnen wekken. Zie software voor belangenconflicten.
Beleid inzake niet-vergelding
Een organisatieverplichting die personen die melding maken van wangedrag beschermt tegen vergelding. Zie wat is een non-retaliation beleid.
Beleid voor het melden van misstanden
Formeel document met procedures en beveiligingen voor het melden van wangedrag. Zie klokkenluidersbeleid: een stapsgewijze gids.
Beschermde melding
Een melding die voldoet aan de wettelijke toets voor klokkenluidersbescherming onder een specifieke wet, bijvoorbeeld een "qualifying disclosure" onder de Britse PIDA of een melding die valt onder de EU-klokkenluidersrichtlijn. Zie de 5 voorwaarden van klokkenluiden.
Beschwerdeverfahren
De klachtenprocedure die vereist is onder de Duitse LkSG. Deze moet toegankelijk zijn, vertrouwelijke melding mogelijk maken en klagers beschermen tegen represailles. Zie ook LkSG. Zie software voor klachten in de toeleveringsketen.
Bestuur (governance)
Het systeem van regels, praktijken en processen waarmee een organisatie wordt aangestuurd en gecontroleerd. In nalevingsprogramma's definieert governance de rollen, verantwoordelijkheden en aansprakelijkheid voor de behandeling van ethische kwesties en interne meldingen.
Bewijslast (bij represailles)
Wie moet aantonen dat een nadelige behandeling wel of niet verband hield met een beschermde melding. Onder de EU-klokkenluidersrichtlijn ligt de bewijslast bij de werkgever; onder de Britse PIDA ligt die bij de werknemer. Zie de EU-klokkenluidersrichtlijn.
C
Casebehandelaar
Persoon die verantwoordelijk is voor het behandelen en onderzoeken van gemelde zaken.
Casemanagement
Systematisch proces voor het behandelen van gemelde incidenten, van intake tot oplossing. Zie 9 essentiële functies voor klokkenluiders- en casemanagementsoftware.
Corruptie
Oneerlijk of frauduleus gedrag van machthebbers, meestal met omkoping. Zie de EU-richtlijn corruptiebestrijding.
CSDDD
De EU-richtlijn duurzaamheidsdue diligence. Verplicht grote bedrijven om negatieve gevolgen voor mensenrechten en milieu in hun activiteitenketen te identificeren, te voorkomen en aan te pakken, inclusief een meldings- en klachtenmechanisme. Versmald en uitgesteld onder Omnibus I: van toepassing op bedrijven boven circa 5.000 werknemers en €1,5 miljard omzet, vanaf 26 juli 2029.
D
Datasoevereiniteit
Concept dat gegevens onderworpen zijn aan de wetten van het land waarin ze zich bevinden.
Dialoog in twee richtingen
Interactief communicatiekanaal dat een doorlopend gesprek tussen verslaggever en casusbehandelaar mogelijk maakt. Zie software voor klokkenluiden.
Discriminatie
Onrechtvaardige of benadelende behandeling van verschillende categorieën mensen.
Dodd-Frank Act
Amerikaanse wetgeving die het klokkenluidersbeloningsprogramma van de SEC in het leven riep, met uitkeringen van 10 tot 30% van de opgelegde sancties zodra een zaak resulteert in meer dan 1 miljoen dollar aan boetes. Melders kunnen anoniem blijven als zij door een advocaat worden vertegenwoordigd.
E
Escalatie van de zaak
Een procedure om een gemeld probleem naar hogere autoriteitsniveaus binnen een organisatie te brengen wanneer de eerste reacties ontoereikend zijn of de ernst van de zaak dit vereist. Zie 7 tips voor compliance officers.
Ethiek
Morele principes die het gedrag van een persoon of de uitvoering van een activiteit bepalen.
EU-klokkenluidersrichtlijn
Richtlijn (EU) 2019/1937. Verplicht organisaties met 50 of meer werknemers om een intern meldkanaal in te richten, de identiteit van de melder vertrouwelijk te houden, een melding binnen zeven dagen te bevestigen en binnen drie maanden terugkoppeling te geven. Alle 27 lidstaten hebben de richtlijn inmiddels omgezet in nationale wetgeving. Zie de EU-klokkenluidersrichtlijn.
F
Feitelijk, potentieel en vermeend belangenconflict
De drie categorieën die bij de beoordeling van een belangenconflict worden onderscheiden. Een feitelijk conflict beïnvloedt al een beslissing, een potentieel conflict zou dat in de toekomst kunnen doen, en een vermeend conflict is er een die een redelijke buitenstaander zou kunnen vermoeden, ook al is er in werkelijkheid geen invloed. Alle drie verdienen beoordeling. Zie veelvoorkomende voorbeelden van belangenconflicten op de werkvloer.
Fraude
Onrechtmatige of criminele misleiding met als doel financieel of persoonlijk gewin.
G
Geautomatiseerde triage
Het proces waarbij nalevingssoftware wordt gebruikt om binnenkomende meldingen automatisch te categoriseren en te prioriteren op basis van vooraf gedefinieerde criteria, voor efficiënt casemanagement. Zie SpeakUp Report.
Gedragscode
Set regels die de verantwoordelijkheden en de juiste gedragingen beschrijft voor personen binnen een organisatie.
H
Herstel (remediation)
De actie die wordt ondernomen om schade aan te pakken zodra een klacht of overtreding is bevestigd: corrigerende maatregelen bij een leverancier, compensatie, verbeterde omstandigheden of systemische veranderingen, toegewezen aan verantwoordelijke eigenaren en gevolgd tot voltooiing in plaats van te stoppen bij het besluit.
Hinweisgeberschutzgesetz (HinSchG)
De Duitse klokkenluiderswet, van kracht sinds 2 juli 2023. Verplicht bedrijven met 50 of meer werknemers om interne meldkanalen op te zetten, met bescherming die nauw aansluit bij de EU-klokkenluidersrichtlijn.
Hotline voor ethiek
Een speciaal communicatiekanaal, vaak beheerd door derden, waarmee werknemers onethisch gedrag vertrouwelijk kunnen melden.
I
Intake in vrij formaat
Flexibele meldmethode waarmee melders problemen in hun eigen woorden kunnen beschrijven.
J
J-term
J-term explication
Influence peddling
Influence peddling, called trading in influence in EU legislation, is using a position or set of connections to sway a public decision in exchange for a benefit, without the direct offer of value that defines bribery. Sapin II and the EU Anti-Corruption Directive both treat it as an offense distinct from bribery. See offenses under the EU Anti-Corruption Directive.
Internal reporting channel
An internal reporting channel is a route established inside an organization for people to raise concerns directly, rather than going to a regulator or the press. The EU Whistleblowing Directive makes one mandatory at 50 or more employees. See whistleblowing software.
ISO 37002
ISO 37002 is the international standard for whistleblowing management systems, published in 2021. It is written as guidance rather than a requirements standard, so an organization can align its program with ISO 37002 but cannot be certified against it.
K
Kanaal voor interne rapportage
Mechanismen binnen een organisatie waarmee werknemers hun zorgen of overtredingen rechtstreeks kunnen melden. Zie software voor klokkenluiden.
Klachtenmechanisme
Een formeel proces dat werknemers of externe belanghebbenden in staat stelt hun bezorgdheid te uiten over wangedrag, oneerlijke behandeling of beleidsovertredingen. In nalevingsomgevingen omvatten klachtenmechanismen vaak anonieme of vertrouwelijke meldingskanalen. Zie HR-klachtenbeheer.
Klachtenmechanisme voor de toeleveringsketen
Een formeel, toegankelijk proces waarmee werknemers, gemeenschappen en andere belanghebbenden in de waardeketen van een bedrijf zorgen kunnen uiten over mensenrechten, arbeid, milieu of ethische schade, en waarbij die zorgen worden onderzocht en aangepakt. Onderscheidt zich van interne klokkenluidersregelingen door voor wie het is bedoeld: externe belanghebbenden zonder bedrijfsaccount, vaak in meerdere talen en via laagdrempelige kanalen. Zie software voor klachten in de toeleveringsketen.
Klokkenluiden
Klokkenluiden is een cruciaal proces dat helpt om de integriteit en verantwoordelijkheid binnen organisaties te behouden. Het is het melden of openbaar maken van misstanden, zoals fraude, wangedrag of wetsovertredingen, binnen een organisatie, meestal door iemand die toegang heeft tot die informatie in een werkgerelateerde context. Zie wat is klokkenluiden.
Klokkenluider
Persoon die wangedrag of onethisch gedrag binnen een organisatie meldt. Zie bekende voorbeelden van klokkenluiders op de werkvloer.
Klokkenluiderskanaal
Aangewezen medium waarlangs meldingen van wangedrag kunnen worden ingediend. Zie beste software voor klokkenluiden.
L
Legal hold
A legal hold is the process of preserving all potentially relevant information once litigation or an investigation is reasonably anticipated.
Loi Waserman
The Loi Waserman is French law No. 2022-401 of 21 March 2022, which transposed the EU Whistleblowing Directive into French law and widened Sapin II's whistleblower protections. It broadened who counts as a whistleblower, extended protection to facilitators and to relatives who face retaliation by association, and reversed the burden of proof in retaliation claims. See whistleblowing obligations under Sapin II.
LkSG
The LkSG is Germany's Supply Chain Due Diligence Act (Lieferkettensorgfaltspflichtengesetz), which requires companies with 1,000 or more employees in Germany to operate a complaint procedure, the Beschwerdeverfahren, for supply chain concerns. The due diligence and complaint procedure obligations remain in force; the annual reporting obligation has been withdrawn in practice, with BAFA no longer reviewing reports since October 2025. See supply chain grievance software.
L
Levenscyclus van casemanagement
De fasen die een klacht of melding doorloopt: bevestiging van ontvangst, triage en beoordeling, onderzoek, besluit, herstel en afsluiting, met continue monitoring gedurende het hele proces. Voorspelbaarheid in elke fase is een van de effectiviteitscriteria van de UN Guiding Principles. Zie 9 essentiële functies voor klokkenluiders- en casemanagementsoftware.
LkSG
De Duitse toeleveringsketenwet (Lieferkettensorgfaltspflichtengesetz). Verplicht bedrijven met 1.000 of meer werknemers in Duitsland tot een klachtenprocedure, het Beschwerdeverfahren, voor zorgen over de toeleveringsketen. Duitsland schafte de jaarlijkse rapportageverplichting in 2025 af, maar de klachtenprocedure blijft van kracht. Zie software voor klachten in de toeleveringsketen.
Lokalisatie van gegevens
De vereiste dat gegevens worden opgeslagen in het land waar ze zijn verzameld, vaak als gevolg van wettelijke mandaten.
M
Materialiteit (belangenconflict)
Hoe significant het onderliggende belang van een conflict daadwerkelijk is, gebruikt om de reactie op maat te maken. Een klein financieel belang in een leverancier is een ander risiconiveau dan een aanzienlijk aandelenbelang, en de mitigatie moet daarop worden afgestemd.
Meertalige toegang
Beschikbaarheid van diensten of platforms in meerdere talen om tegemoet te komen aan verschillende gebruikers. Zie meertalig klokkenluiden oplossen.
Melding van belangenconflict
Het formele proces waarbij een werknemer, bestuurslid of contractant een situatie meldt waarin persoonlijke belangen invloed zouden kunnen hebben op professionele beslissingen. Een melding is geen schuldbekentenis; het is wat een organisatie in staat stelt een conflict te beoordelen en waar nodig maatregelen te nemen voordat een beslissing wordt beïnvloed. Zie voorbeelden en templates voor een beleid inzake belangenconflicten.
Meldingen door derden (third-party reporting)
Gebruik van externe entiteiten om meldingen van wangedrag te ontvangen en te beheren.
Meldings- en klachtenmechanisme
De term uit de CSDDD voor het klachtenkanaal dat bedrijven binnen de reikwijdte moeten opzetten of waaraan zij moeten deelnemen, zodat getroffen personen en hun vertegenwoordigers zorgen kunnen melden over negatieve gevolgen voor mensenrechten en milieu.
Mensenrechten due diligence
Het doorlopende proces van het identificeren, voorkomen en aanpakken van de daadwerkelijke en potentiële mensenrechtengevolgen van een bedrijf, in de eigen activiteiten en de waardeketen. De basis van de UN Guiding Principles en de juridische grondslag voor wetten zoals de CSDDD en de LkSG.
Mitigatie (belangenconflict)
De maatregel die wordt toegepast nadat een conflict is beoordeeld, variërend van documentatie en monitoring bij laag risico tot terugtrekking, onafhankelijke goedkeuring, wijziging van rapportagelijnen, afstoting of verbod bij hoger risico. Moet in verhouding staan tot het risico, niet identiek worden toegepast op elke melding. Zie het verborgen risico van handmatige meldingsprogramma's.
Mobbing op het werk
Wanneer een groep werknemers herhaaldelijk een collega aanvalt en lastigvalt, waardoor een vijandige en intimiderende werkomgeving ontstaat.
N
Naleving
Naleving van wetten, voorschriften, richtlijnen en specificaties die relevant zijn voor bedrijfsprocessen.
Nalevingskader
Een gestructureerde reeks richtlijnen en beste praktijken die organisaties volgen om ervoor te zorgen dat wettelijke en ethische normen worden nageleefd. Zie wat is governance, risk en compliance.
O
Omkoping
Iets van waarde aanbieden of aannemen om handelingen op oneerlijke wijze te beïnvloeden. Zie hoe je omkoping opspoort voordat de toezichthouder dat doet.
Omnibus I
Het vereenvoudigingspakket van de EU uit 2026 (Richtlijn (EU) 2026/470, van kracht sinds 18 maart 2026) dat de CSDDD versmalde en uitstelde, en de rapportagereikwijdte van de CSRD beperkte. Het wijzigde wie moet voldoen en wanneer, niet of een klachtenmechanisme of duurzaamheidsrapportage vereist is.
P
Pesten
Herhaald agressief gedrag dat bedoeld is om een ander persoon emotioneel of fysiek te schaden. Zie pesten op de werkvloer begrijpen.
PIDA
De Britse Public Interest Disclosure Act 1998. Beschermt een "qualifying disclosure" waarvan een werknemer redelijkerwijs gelooft dat deze wangedrag aantoont en in het algemeen belang is. Anders dan de EU-klokkenluidersrichtlijn vereist PIDA geen formeel meldkanaal, en ligt de bewijslast bij de werknemer in plaats van de werkgever. Zie klokkenluidersbeleid: een stapsgewijze gids.
Proxy-melden
Indiening van een rapport door iemand namens een andere persoon.
Q
Qualifying disclosure
De term uit de Britse PIDA voor informatie waarvan een werknemer redelijkerwijs gelooft dat deze een strafbaar feit, een wettelijke overtreding, een gerechtelijke dwaling, een gevaar voor gezondheid, veiligheid of milieu, of het verhullen van een van deze zaken aantoont, gemeld in het algemeen belang.
R
Register van geschenken en gastvrijheid
Een gestructureerd overzicht van geschenken, gastvrijheid of andere voordelen die zijn ontvangen van, of gegeven aan, partijen waarmee een organisatie zaken doet. Wordt meestal beheerd via hetzelfde meldingsproces als belangenconflicten, omdat werknemers in beide gevallen proactief een situatie melden in plaats van andermans gedrag te rapporteren. Zie software voor geschenken en gastvrijheid.
Residentie van gegevens
Fysieke of geografische locatie waar gegevens worden opgeslagen. Zie assurantie en beveiliging.
Richtlijn inzake de bescherming van klokkenluiders
Een wettelijk kader dat door de EU is vastgesteld om personen te beschermen die inbreuken op het Unierecht melden. Zie EU-klokkenluidersrichtlijn (onder de E) voor de volledige naam, het richtlijnnummer en de details.
Risicobeheer door derden
Het beoordelen en beperken van risico's verbonden aan leveranciers en andere externe partners.
Risicobeoordeling
Proces voor het identificeren en analyseren van potentiële problemen die een negatieve invloed kunnen hebben op belangrijke bedrijfsinitiatieven. Zie hoe de DOJ risicobeheer beoordeelt.
S
Sarbanes-Oxley Act (SOX)
Amerikaanse wetgeving die werknemers van beursgenoteerde bedrijven beschermt die effectenfraude melden, aan een leidinggevende of een federale instantie. Een SOX-vergeldingsclaim moet eerst via OSHA lopen, binnen 180 dagen na de vergelding, voordat de zaak voor de rechter kan komen. Zie SOX-compliance.
Speak-up cultuur
Organisatorische omgeving waarin werknemers zich veilig voelen om wangedrag te melden. Zie wat is een speak-up cultuur en hoe bouw je die op.
Speak-up officer
Aangewezen persoon die verantwoordelijk is voor het toezicht op het klokkenluidersproces binnen een organisatie. Zie de rol van een Chief Compliance Officer.
Systeem voor incidentbeheer
Een softwareoplossing die is ontworpen om gemelde incidenten systematisch te registreren, te volgen en op te lossen.
T
Terugkeerpercentage van melders (check-back rate)
Het percentage anonieme melders dat terugkeert naar hun zaak om de status te checken of een vervolgvraag te beantwoorden. Een sterke indicator van vertrouwen in een meldkanaal, omdat melders alleen terugkomen als zij geloven dat er daadwerkelijk iets gebeurt aan de andere kant. Zie SpeakUp Report.
Terugtrekking (recusal)
De meest toegepaste mitigatiemaatregel bij een belangenconflict: de werknemer trekt zich terug uit de specifieke beslissingen waar het conflict relevant is, terwijl de rest van de functie ongewijzigd blijft.
Tier 1-, Tier 2- en Tier 3-leverancier
De afstand van een leverancier tot het directe contract met het bedrijf. Tier 1-leveranciers contracteren rechtstreeks; Tier 2- en Tier 3-leveranciers zitten verder in de keten en zijn doorgaans moeilijker te bereiken met een standaard meldkanaal, wat verklaart waarom toegankelijke, meertalige intake belangrijker wordt naarmate een mechanisme verder in de keten moet reiken.
Transactie met verbonden partij
Een transactie tussen een organisatie en een partij die verbonden is met een van haar werknemers, bestuursleden of leidinggevenden, zoals een leverancier die eigendom is van een familielid. Wordt meestal beheerd via hetzelfde meldings- en goedkeuringsproces als belangenconflicten.
Transparantie
Openheid in communicatie en bedrijfsvoering binnen een organisatie.
Trust-First UX
Ontwerp van gebruikerservaringen waarbij het vertrouwen van gebruikers voorop staat, vooral in gevoelige rapportageplatforms.
V
Vergelding
Nadelige maatregelen die tegen iemand worden genomen als vergelding voor het melden van wangedrag.
Vernieuwingscyclus
Het periodieke (meestal jaarlijkse) proces waarbij werknemers bevestigen dat eerder gemelde belangenconflicten nog actueel zijn en nieuwe situaties melden. Gebeurtenisgestuurde triggers, zoals een functiewijziging of nieuwe leveranciersrelatie, moeten ook buiten de reguliere cyclus om een nieuwe melding aanzwengelen. Zie SpeakUp Paths.
Vertrouwelijke rapportage
Meldingsmechanisme waarbij de identiteit van de melder bekend is maar beschermd is tegen openbaarmaking. Zie 8 dingen om op te letten bij veilige en anonieme meldkanalen voor wangedrag.
U
UNGP-effectiviteitscriteria
De acht criteria die Principe 31 van de UN Guiding Principles stelt aan een niet-gerechtelijk klachtenmechanisme om als effectief te gelden: legitiem, toegankelijk, voorspelbaar, billijk, transparant, rechtenconform, een bron van voortdurend leren, en gebaseerd op betrokkenheid en dialoog.
V
Vergelding
Nadelige maatregelen die tegen iemand worden genomen als vergelding voor het melden van wangedrag.
Vernieuwingscyclus
Het periodieke (meestal jaarlijkse) proces waarbij werknemers bevestigen dat eerder gemelde belangenconflicten nog actueel zijn en nieuwe situaties melden. Gebeurtenisgestuurde triggers, zoals een functiewijziging of nieuwe leveranciersrelatie, moeten ook buiten de reguliere cyclus om een nieuwe melding aanzwengelen. Zie SpeakUp Paths.
Vertrouwelijke rapportage
Meldingsmechanisme waarbij de identiteit van de melder bekend is maar beschermd is tegen openbaarmaking. Zie 8 dingen om op te letten bij veilige en anonieme meldkanalen voor wangedrag.
W
Wangedrag
Onjuist of onethisch gedrag van een werknemer of professional. Zie hoe je wereldwijd wangedrag en klokkenluidersmeldingen beheert.
Wettelijke bewaarplicht
Een proces om alle vormen van relevante informatie te bewaren wanneer een rechtszaak redelijkerwijs wordt verwacht.
Z
Zero tolerance policy
A zero tolerance policy is a stated position that specific breaches carry fixed consequences with no discretion. It signals seriousness, and it can also suppress reporting when people fear the consequences for a colleague are disproportionate.
